1817-2017: 200 χρόνια από τον θάνατο της Jane Austen

Σαν σήμερα στα 1817 πεθαίνει η Τζέην Ώστεν, η πολυαγαπημένη συγγραφέας των βιβλίων “Περηφάνια και προκατάληψη”, “Λογική κι ευαισθησία” και “Έμμα”.

Στις αρχές του 1816 η Ώστεν διαγνώστηκε με μια ανίατη και βαριά ασθένεια. Η αργή εξασθένιση της συγγραφέως δεν ανησύχησε ούτε την ίδια ούτε τους δικούς της, όμως τον Μάιο του 1817 θεωρήθηκε απαραίτητο να μεταφερθεί στο Γουίντσεστερ για να έχει συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Επί δύο μήνες υπέμεινε κάθε πόνο, συνεχίζοντας να ασχολείται με την προσφιλή της ενασχόληση, το γράψιμο, έως ότου ακόμη και αυτή η δυνατότητα την εγκατέλειψε. Την Παρασκευή, 18 Ιουλίου 1817, η Τζέην Ώστεν άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία 41 ετών, στα χέρια της πολυαγαπημένης της αδελφής, Κασσάνδρας. Ετάφη 5 μέρες αργότερα, στις 24 Ιουλίου 1817 στον καθεδρικό του Γουίντσεστερ.

Η αρρώστια που στέρησε πρόωρα την ζωή από την πολυγαπημένη Ώστεν, δεν μας είναι γνωστή σήμερα. Οι περισσότεροι βιογράφοι θεωρούν ως αιτία θανάτου την αρρώστια του Άντισον αν και έχει αναφερθεί πως τα τελευταία της συμπτώματα ήταν αποτέλεσμα του λεμφώματος του Hodgking. Πρόσφατη δημοσίευση όμως του Guardian αναφέρει πως η συγγραφέας Lidsay Ashford υποστηρίζει πως ο θάνατος της Ώστεν μπορεί να προήλθε από δηλητηρίαση από αρσενικό. Πριν από 8 χρόνια, η Ashford είχε μετακομίσει στο χωριό της Ώστεν, το Τσώτον, για να συγγράψει το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα. Ένα πρωί, και καθώς είχε απορροφηθεί για αρκετές μέρες από κάποιες επιστολές της Τζέην, παρατήρησε μια φράση της συγγραφέως σχετικά με την αρρώστια της. Η φράση ακολουθεί σε ελεύθερη μετάφραση.

Είμαι καλύτερα τώρα και αποκτώ ξανά την προηγούμενη εμφανισή μου, η οποία υπήρξε αρκετά κακή, χρώματος άσπρου και μαύρου και γενικά κάθε είδους περίεργου χρώματος.

Η Ashford, έχοντας ερεύνησει, για τις ανάγκες των μυθιστορημάτων της, τα δηλητήρια, αμέσως κατάλαβε πως τα συμπτώματα της Τζέην πιθανόν να προέρχονταν από δηλητηρίαση από αρσενικό, η οποία προκαλεί περίεργους χρωματισμούς στο δέρμα όπου επιθέματα δέρματος γίνονται άλλα καφέ ή μαύρα και άλλα άσπρα.

Λίγο αργότερα, η Ashoford επικοινώνησε με τον πρόεδρο της Jane Austen Society στην Βόρειο Αμερική, ο οποίος της είπε ότι ένα μέρος των μαλλιών της Ώστεν που βρίσκεται σε ένα κοντινό μουσείο, είχε εξεταστεί για την ύπαρξη αρσενικού, από ένα, πλέον νεκρό, ζευγάρι αμερικανων που το αγόρασε σε δημοπρασία το 1948. Το τεστ είχε βγει θετικό.

Η Ashford λέει πως η χρόνια έκθεση στο δηλητήριο μπορεί να επιφέρει τα συμπτώματα από τα οποία αναφέρει η Ώστεν στα γράμματά της ότι υποφέρει, σε αντίθεση με τις νόσους οι οποίες θεωρούνται υπεύθυνες για τον θάνατό της και οι οποίες προαναφέρθηκαν. Εκείνη την εποχή η χρήση του αρσενικού ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη και χρησιμοποιούνταν ως θεραπεία για τον ρευματισμό-κάτι για το οποίο η Ώστεν παραπονιόταν στα γράμματά της- μέχρι την σύφιλη. Το αρσενικό δόθηκε πιθανότατα στην Ώστεν από κάποιον γιατρό για θεραπεία, όμως η Ashford, ως συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων, δεν αποκλείει την δολοφονία με αρσενικό, κάτι που τότε ήταν πολύ διαδεδομένο.

Χαρακτηριστικά αναφέρει:

Έχοντας διεισδύσει στην ζωή της οικογένιας της Ώστεν, βρέθηκα μπροστά σε γεγονότα τα οποία είναι άγνωστα στο ευρύ κοινό και θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνητρο για δολοφονία.

Φυσικά, τίποτα από αυτά δεν πρέπει να υποστηρίζουμε σαν σίγουρο καθώς τίποτα δεν είναι αποδεδειγμένο επίσημα. Η καθηγήτρια Janet Todd,  για παράδειγμα, που επιμελείται τις εκδόσεις των έργων της Ώστεν από το Cambridge, αποκλείει την δολοφονία υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο δεν είναι πιθανό, αλλά αποδέχεται την πιθανότητα δηλητηρίασης από αρσενικό που δόθηκε στην συγγραφέα για την θεραπεία του ρευματισμού.

Όλα αυτά, φυσικά, είναι πιθανά, όμως, καθώς τα οστά της Ώστεν δεν μπορούν να εκταφούν για να εξεταστούν, τίποτα δεν μπορεί να είναι σίγουρο.

Όσο ζούσε, πάντως, η Ώστεν δημοσίευσε 4 μυθιστορήματα ενώ τα 2 τελευταία της, “Το Αββαείο του Νορθάνγκερ” και η “Πειθώ”, δημοσιεύθηκαν μετά τον θάνατό της, από τον αδελφό της Χένρυ. Όλα αυτά αγαπήθηκαν πολύ από τους αναγνώστες, ιδιαίτερα το “Περηφάνια και προκατάληψη” και το “Λογική κι ευαισθησία”. Όλα της τα βιβλία έχουν ανακηρυχθεί κλασσικά και διαβάζονται ακόμη, μέχρι σήμερα, με την ίδια θέρμη ενώ η ίδια θεωρείται από τις μεγαλύτερες μορφές της αγγλικής λογοτεχνίας.

Η ίδια, παρ’ όλο που έγραφε για τον έρωτα τόσο εύστοχα, πρέπει να τον έζησε μόνο μια φορά. Σε γράμματά της προς την αδελφή της, φαίνεται πως φλέρταρε απροκάλυπτα με τον ιρλανδό δικηγόρο, Τόμας Λεφρόυ, όμως η σχέση τους δεν είναι επιβεβαιωμένη. Δεν παντρεύτηκε ποτέ.

200 χρόνια λοιπόν από τον θάνατο της Ώστεν κι εμείς μένουμε ακόμα εδώ να την θαυμάζουμε και να την αγαπάμε και να διαβάζουμε τα μυθιστορήματά της ξανά και ξανά με περισσή αγάπη.

*Πληροφορίες αντλήθηκαν από την ηλεκτρονική έκδοση του Guardian και από το βιβλίο “Το Αββαείο του Νορθάνγκερ” των εκδόσεων Σμίλη. 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s