Το βαμμένο πέπλο του Γ. Σόμερσετ Μομ: Που μπορεί να σε οδηγήσει η αγάπη;

Σε αυτό το κείμενο θα ασχοληθούμε με ένα βιβλίο που αγάπησα πολύ, Το βαμμένο πέπλο του Γ. Σόμερσετ Μομ, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Το βιβλίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1925. Μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες, έγινε διασκευή στο θέατρο και έχει μεταφερθεί έως τώρα τρεις φορές στον κινηματογράφο. Ας δούμε λοιπόν περισσότερα για αυτό.
Η νεαρή, λαμπερή και ευκατάστατη Κίτι γνωρίζει τον εμφανίσιμο, μορφωμένο και κυρίως μεγάλης ευφυΐας, Γουόλτερ. Έπειτα από τη σύντομη γνωριμία τους, αποφασίζουν να ανέβουν τα σκαλιά την εκκλησίας. Όμως, το βιβλίο Το βαμμένο πέπλο, κάθε άλλο παρά ρομαντική ιστορία αποτελεί. Η Κίτι είναι κακομαθημένη, επιπόλαιη και άπιστη σύζυγος. Ο Γουόλτερ βαθιά ερωτευμένος με την σύζυγο του και άλλο τόσο πληγωμένος, αποφασίζει να την σκοτώσει, βάζοντας αυτήν και τον εαυτό του σε μία μεγάλη περιπέτεια με υψηλούς κινδύνους. Ταξιδεύουν έως το Μέι – ταν φου της Άπω Ανατολής, περιοχή που μαστίζει η χολέρα.
Ο Γ. Σόμερσετ Μομ, μαζί με το ζευγάρι ταξιδεύει τους αναγνώστες του σε ένα υπέροχο και μαγευτικό σκηνικό, το οποίο χρησιμοποιεί διαδραστικά μέσα στο έργο του. Η ακινησία της έπαυλης, η νωχελικότητα του τοπίου πριν την απάτη της Κίτι, μας σπρώχνει να βιώσουμε μαζί της την ανείπωτη πλήξη της. Στην συνέχεια, πριν και κατά την διάρκεια της απάτης, η αμαρτία που πηγάζει από κάθε αντικείμενο στο κρυφό μαγαζάκι στο οποίο συναντιέται με τον εραστή της, το φτηνό δωμάτιο, τα πονηρά γελάκια του μαγαζάτορα, δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην προδοσία της, και τέλος το ίδιο το Μέι- ταν φου. Ένα μέρος για το οποίο ο θάνατος έχει πάρει εισιτήριο χωρίς επιστροφή. Εκεί ο συγγραφέας εναποθέτει το ζευγάρι μας, το οποίο παίζει κάθε βράδυ, κατά την διάρκεια του δείπνου, ρώσικη ρουλέτα. Αυτή είναι η σχέση της Κίτι και του Γουόλτερ, μία τεράστια πρόκληση με τον θάνατο, έρχεται ως συμβολισμός της μεταξύ τους αυτοκαταστροφική τους σχέσης. Κάθε πράξη τους ομολογεί τις πιο μύχιες σκέψεις τους «είμαι έτοιμη να πεθάνω για να κατανοήσεις τις πράξεις μου», «είμαι έτοιμος να πεθάνω διότι δεν αντέχω να ζήσω με την προδοσία σου».
Ο Σόμερσετ Μομ δεν δημιούργησε την ιστορία του ως συμπληρωματικό στοιχείο έτσι ώστε να αναδείξει την Άπω Ανατολή, το έργο του δεν είναι ένα ταξιδιωτικό μυθιστόρημα. Αντιθέτως, δημιουργεί το εξωτικό τοπίο ως συμπληρωματικό μέρος, χρησιμοποιώντας το μέσω συμβολισμών, για αναδείξει τους ήρωες και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις.
Το έργο όμως, εκτός από μια ιστορία απιστίας, έχει μία επιπλέον βασική διάσταση. Όπως μας εξηγεί στον πρόλογο ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, ο τίτλος του βιβλίου «Το βαμμένο πέπλο» προέρχεται από τον πρώτο στίχο ενός άτιτλου σονέτου του Σέλλευ «Lift not the painted veil which those who live/Call Life […]», και αφορά το πολύχρωμο πέπλο το οποίο ονομάζουμε ζωή, καθώς σε αυτή την απίστευτη περιπέτεια την οποία βιώνει η Κίτι, την βλέπουμε να μεταμορφώνεται από επιπόλαιο κορίτσι σε μία γυναίκα έτοιμη να αρπάξει τα ηνία της ζωής της και να πάρει για πρώτη φορά της δικές της αποφάσεις, απαρνούμενη τα συμβατικά πρέπει της εποχής.
Ο συγγραφέας δημιουργεί εν μέρει,  θα μπορούσαμε να πούμε, ένα Bildungroman (μυθιστόρημα ενηλικίωσης) , και λέω «εν μέρει» διότι το έργο μέσα στον ρεαλισμό του, μας θυμίζει ότι παρόλη την ωριμότητα την οποία προσδίδουν τα μαθήματα της ζωής, παρόλες τις καλές προθέσεις, στην πραγματικότητα κανείς δεν γίνεται αλάνθαστος. Στο τέλος και πάλι υπάρχουν οι πιθανότητες να επιλέξουμε τα λάθος μονοπάτια. Ο παρορμητισμός και οι επιθυμίες πάντα θα μας γεμίζουν πειρασμούς δυσκολεύοντας τις επιλογές μας.
Το έργο είναι ένα σχετικά μικρό σε έκταση κείμενο, ευκολοδιάβαστο, γραμμένο με μία αβίαστη μελαγχολικότητα, η οποία μου θύμισε κάτι από τον αγαπημένο μου Ντ. Χ. Λώρενς. Παρόλες τις όμορφες περιγραφές των τοπίων, τις οποίες βέβαια χρησιμοποιεί με φειδώ- καθώς όπως αναφέραμε τις χρησιμοποίει επιδραστικά προς την ιστορία-, το κείμενο επικεντρώνεται στους χαρακτήρες -κυρίως της Κίτι- τα αισθήματα τους και τις μεταξύ τους σχέσεις.
Οι ήρωες είναι τόσο ανθρώπινοι, τόσο ελαττωματικοί ως πλάσματα, που μοιάζουν να τους καταπίνουν οι αδυναμίες τους. Όμως, η αφήγηση του συγγραφέα τους ζωντανεύει σε τέτοιο βαθμό και με τόση ευαισθησία, που η σχέση τους με τον αναγνώστη χτίζεται σελίδα με την σελίδα.
Ένα υπέροχο βιβλίο το οποίο δεν θα πρότεινα στους φανς της έντονης δράσης και αγωνίας. Δυνατά συναισθήματα, ζωντανές φιγούρες, ρεαλισμός ο οποίος συνυπάρχει με τραγικά συμβάντα, αυτά θα βρείτε σε αυτό το μεγάλο έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Πέρασα υπέροχα κατά την ανάγνωσή του. Το βίωσα, συγκινήθηκα, θύμωσα… σίγουρα ένα έργο το οποίο θα ξαναδιαβάσω.
Υ.Γ Όσοι από εσάς δεν συμπαθείτε τα μεγάλα spoilers αφήστε τον πρόλογο για μετά την ανάγνωση του μυθιστορήματος.


Στη σειρά Μεγάλες αφηγήσεις  εντάσσονται έργα-ορόσηµα της παγκόσµιας πεζογραφίας· έργα συγγραφέων που έσπασαν το φράγµα του χρόνου και αξίζει να διαβάζονται από όλους ως µέρος µιας συναρπαστικής επικαιρότητας που µας αφορά.

Η Κίτι Φέιν είναι η νεαρή, ωραία αλλά επιπόλαιη σύζυγος του Γουόλτερ, µικροβιολόγου διορισµένου στο Χονγκ Κονγκ. Ανικανοποίητη από τον γάµο της, αρχίζει µια εξωσυζυγική περιπέτεια µε τον Τσαρλς Τάουνσεντ, έναν άντρα που βρίσκει γοητευτικό, ελκυστικό και συναρπαστικό. Όταν όµως ο Γουόλτερ ανακαλύπτει την απιστία της, την εκδικείται µε έναν περίεργο και φρικτό τρόπο: την υποχρεώνει να τον συνοδεύσει σε µια αποµακρυσµένη περιοχή στο εσωτερικό της Κίνας, η οποία µαστίζεται από επιδηµία χολέρας.

Το µυθιστόρηµα προκάλεσε θύελλα διαµαρτυριών όταν πρωτοκυκλοφόρησε και µέχρι σήµερα έχει µεταφερθεί τρεις φορές στον κινηµατογράφο, µε πιο πρόσφατη την οµώνυµη ταινία του 2006, σε σκηνοθεσία Τζον Καράν, µε τη Ναόµι Γουάτς και τον Έντουαρντ Νόρτον στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.

“O σύγχρονος συγγραφέας που µε επηρέασε περισσότερο.”

George Orwell

“Το Βαµµένο πέπλο µε τη θλίψη, την ηθική του ένταση, την ειρωνεία και τη συµπόνια του, µε την κλιµάκωση στιγµών λαγνείας και φόβου και µετάνοιας, είναι ένα έργο τέχνης.”

Spectator

“Ένας έξοχος τεχνίτης… Το στιλ του είναι κοµψό, γρήγορο, υποβλητικό, αβίαστο.”

New York Times

“Το πολύχρωµο πέπλο, που ονοµάζουµε ζωή, καλύπτει τα µυστικά και τα ψέµατά µας, τις αυταπάτες και ψευδαισθήσεις µας, και κυρίως τον ενεδρεύοντα θάνατο. Ο ποιητής µάς προτρέπει να µην το ανασηκώσουµε. Μια ευαίσθητη ψυχή που το ανασήκωσε, αναζητώντας την αλήθεια, δεν βρήκε τελικά τίποτε. Η Κίτι [η ηρωίδα του Μοµ] πάντως έχει λάβει την απόφαση να ανασηκώσει ή και να σκίσει το ποικιλόχρωµο πέπλο των κοινωνικών συµβάσεων και του ψέµατος. ∆εν πρόκειται για µια απόφαση αναζήτησης της αλήθειας, δεν πρόκειται για την απόφαση του φιλοσόφου ή του προφήτη, αλλά για την απόφαση µιας απλής γυναίκας που θέλει να αλλάξει ζωή, να ζήσει µε ελευθερία και ειλικρίνεια. Είναι µια απόφαση µεταστροφής.”

Από τον πρόλογο του Σταύρου Ζουµπουλάκη

 

Ο Γουίλιαμ Σόμερσετ Μομ (Somerset Maugham) γεννήθηκε στο Παρίσι το 1874, γιος ενός δικηγόρου που εργαζόταν στη βρετανική πρεσβεία. Επέστρεψε στην Αγγλία σε ηλικία δέκα χρόνων, μετά τον θάνατο των γονιών του, υπό τη φροντίδα του αδελφού του πατέρα του. Σπούδασε στο Καντέρμπουρι και στη Χαϊδελβέργη, και ειδικεύτηκε ως χειρουργός στο Λονδίνο. Σύντομα εγκατέλειψε την ιατρική λόγω της θετικής υποδοχής του πρώτου του μυθιστορήματος Liza of Lambeth (1897). Κατά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο υπηρέτησε στον Ερυθρό Σταυρό, στη συνέχεια όμως στρατολογήθηκε στη Μυστική Υπηρεσία Πληροφοριών. Αυτές οι εμπειρίες, μαζί με τα πολυάριθμα ταξίδια του ανά τον κόσμο κατά τη διάρκεια του πολέμου και αργότερα, επηρέασαν αρκετά το μετέπειτα έργο του, που περιλαμβάνει διηγήματα, μυθιστορήματα, ταξιδιωτικές εντυπώσεις καθώς και θεατρικά. Εξέχουσα φυσιογνωμία της αγγλικής λογοτεχνίας, λόγω της επιτυχίας του, έζησε πολυτάραχη -έως και σκανδαλώδη για την εποχή του- προσωπική ζωή. Πέθανε στη Νίκαια της Γαλλίας το 1965. Μεταξύ άλλων εξέδωσε τα μυθιστορήματα: Ανθρώπινη δουλεία (1915), Το φεγγάρι και μια πεντάρα (1919), Τσάι και ματαιοδοξία (1930). Επηρέασε συγγραφείς όπως οι George Orwell, Anthony Burgess και Ian Fleming, ενώ πολλά από τα έργα του μεταφέρθηκαν στη μικρή και τη μεγάλη οθόνη.

Μετάφραση: Τρισεύγενη Παπαϊωάννου

Πρόλογος: Σταύρος Ζουμπουλάκης

Υπεύθυνος σειράς: Δημήτρης Στεφανάκης

Σειρά: Ξένη κλασική λογοτεχνία / Μεγάλες αφηγήσεις

(ISBN: 978-618-03-1284-3, Eξώφυλλο: Μαλακό,

Σχήμα: 14×20,5, Σελίδες: 320, Τιμή: 15,50€)

Χρόνος έκδοσης: Μάρτιος 2018

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s