Οι σκοτεινοί «Καλοί» της Hannah Kent

Πριν ξεκινήσω τους Καλούς της Hannah Kent είχα διαβάσει πολλές κριτικές στις οποίες τους συνέκριναν με τα Έθιμα Ταφής (το οποίο ήταν εξαιρετικό!) και επειδή είδα ότι δεν τους βγήκε και πολύ σε καλό αποφάσισα από πριν να μην μπω σε αυτή τη διαδικασία και να κάνω λες και τα δύο βιβλία δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους!

Εν τέλει δεν ξέρω αν αυτό επηρέασε πουθενά αλλά το βιβλίο μου άρεσε πάρα πολύ!

Ιρλανδία 1825, η Νόρα Λίχι χάνει τον άντρα της ξαφνικά και μόνη της τώρα πλέον πρέπει να φροντίσει τον ανάπηρο γιο της επίσης νεκρής κόρης της. Για να τη βοηθήσει με τις δουλείες προσλαμβάνει ένα νεαρό κορίτσι, τη Μαίρη.

Τα πράγματα όμως δεν είναι καθόλου εύκολα για τη χήρα και την παραδουλεύτρα της. Μετά τον ξαφνικό θάνατο του άντρα της Νόρα τα πράγματα παίρνουν την κάτω βόλτα. Ατυχίες και ατυχήματα άρχισαν να συμβαίνουν παντού. Οι αγελάδες δεν βγάζουν αρκετό γάλα, οι κότες δεν γεννούν πολλά αυγά. Και παρά τις προσπάθειες της να κρύψει τον εγγονό της από τα μάτια του κόσμου, οι άνθρωποι της κοιλάδας ξέρουν και μιλούν. Ψιθυρίζουν μεταξύ τους πως αυτός είναι που φταίει για όλα τα κακά που τους βρήκαν. Λένε πως είναι αγγισμένος, νεραϊδοπαρμένος, τελώνιο, πως τον έχουν πάρει οι Καλοί.

«Ο κόσμος ακόμα μιλάει για το πώς πέθανε ο Μάρτιν Λίχι. Ένας άντρας γερός, δυνατός, να πέσει στο σταυροδρόμι; όλοι το λένε: κάτι δεν είναι σόι. Κάποιοι μουρμουράνε βλακείες, για το κακό το μάτι και τέτοια. Λένε πως ήταν βασκανιά. Άλλοι πάλι συνέχεια μιλάνε για κάποιο παιδί αγγισμένο, παιδί των Καλών! Το ξέρουμε όλοι πως η Νόρα Λίχι έχει ένα αγόρι στο σπίτι της.»

Τέσσερα πουλιά που σημαίνουν το θάνατο, αλάτι ή κάρβουνο στην τσέπη για να ξορκίσουν το κακό και κάθε λογής χόρτα και βότανα που θεραπεύουν τις αρρώστιες.

37558ac373dd065d212a0c8310893a40

Στην Ιρλανδία του 1825 οι άνθρωποι ζουν μέσα στη φτώχεια, τις προκαταλήψεις και τις δεισιδαιμονίες. Πιστεύουν στις νεράιδες και στα ξωτικά. Πως ζουν ανάμεσα τους, πως κάνουν ζημιές και φάρσες και προκαλούν αρρώστιες. Αυτή είναι η πραγματικότητα τους, η αλήθεια τους.

«Οι Καλοί είναι παμπόνηροι. Και γλετζέδες. Κάνουν ό,τι τους αρέσει, γιατί δεν νοιάζονται ούτε για το Θεό, ούτε για το Διάβολο. Δεν περιμένουν ούτε Παράδεισο ούτε Κόλαση. Η καλοσύνη τους δεν τους φτάνει για να σωθούνε. Μα ούτε η κακία τους για να χαθούνε».
«Θες να πεις ότι οι Καλοί είναι εδώ, μαζί μας;»
«Πάντα εδώ ήταν. Είναι παλιοί, όσο και η θάλασσα».

Και υπάρχει και η Νανς Ρόουντς, η γιάτρισσα. Αυτή που έχει τη Γνώση. Που της την έδωσαν οι Καλοί. Που έχει πάρε δώσε μαζί τους. Που ήξερε τις ιδιότητες του κάθε βοτάνου και δουλειά της είναι να συμμαζεύει τις αταξίες των Καλών και να θεραπεύει τις αρρώστιες που φέρνουν.
Η Νανς λοιπόν, παρά τις αντιρρήσεις του παπά, καλείται να θεραπεύσει το άρρωστο αγόρι, να διώξει το τελώνιο και να φέρει πίσω στη γιαγιά του το εγγόνι της.

Σ’ εκείνην έρχονταν, μόνον όταν τα δικά τους καταπλάσματα από χηνοτσιλιές και μουστάρδα δεν κατάφερναν να σταματήσουν τις λειχιές και τους βούζουνες ή όταν τα καταπότια τους από βασιλοφτέρη δεν τα ‘βγαζαν πέρα με τον επίμονο βήχα. Σ’ εκείνην έρχονταν, όταν ο πανικός τους νικούσε, όταν τα παιδιά τους έλιωναν ζαβλακωμένα στα χέρια τους, όταν ήξεραν πως όποια κι αν ήταν η φαγούρα που είχε πέσει πάνω τους, ήταν σίγουρα πιο δυνατή από τη γιάμπολη, τα φύλλα της αγριομολόχας ή την αλατισμένη αλεπόγλωσσα.
«Τούτη τη φορά είναι άλλο πράμα», έλεγαν· κι έδειχναν το στραμπουληγμένο πόδι τους ή βαριανάσαιναν με πλευριτομένα πνευμόνια. «Είναι το κακό το μάτι», έλεγαν. «Είναι οι Καλοί».

5e6572d2ceeda08fe9882b7356f7fb60

Στο πρώτο και στο δεύτερο μέρος είμαστε εγκλωβισμένοι στην κοιλάδα. Η Kent με τη γραφή της καταφέρνει και σε βάζει μέσα στον κόσμο τους. Γιατί όντως ζούσαν σε έναν άλλο, δικό τους κόσμο. Έναν κόσμο που οι Καλοί σκορπούν τον φόβο. Ένιωθες την απελπισία της Νόρα Λίχι, την κούραση της Νανς Ρόουντς και την ανησυχία της Μαίρης. Έπαιρνες μέρος στον παραλογισμό τους, που γι’ αυτούς ήταν η λογική και η αλήθεια.
Στο τρίτο μέρος, για λόγους που δεν θα αναφέρω, φεύγουμε από την κοιλάδα, κι εκεί φαίνεται το μέγεθος της αμάθειας τους, αλλά και η επικινδυνότητα της. Τι πόσο κακό μπορεί να προκαλέσουν οι προκαταλήψεις οι οποίες είναι τόσο στενά συνυφασμένες με την καθημερινότητα τους που είναι σχεδόν τρομαχτικό!
Το πρώτο και το το δεύτερο μέρος θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί τμήμα ενός βιβλίο μαγικού ρεαλισμού ίσως. Στο τρίτο μέρος προσγειωνόμαστε στην πραγματικότητα.

Υπέροχη γραφή, καταπληκτική σκοτεινή, ζοφερή, λίγο ψυχοπλακωτική ατμόσφαιρα, περιγραφές σχεδόν ποιητικές και πολύ καλοί και οι τρεις γυναικείοι χαρακτήρες. Στο όριο της συμπάθειας και της αντιπάθειας και οι τρεις, την μια τις μισούσα τόσο πολύ και την άλλη ένιωθα συμπόνια και τις καταλάβαινα. Πιο πολύ μου άρεσε η Νανς, ενώ νομίζω πως η Νόρα ήταν λιγάκι “παραμελημένη” σαν χαρακτήρας.

Το βιβλίο είναι βασισμένο σε ένα πραγματικό γεγονός (για το οποίο εγώ δεν ήξερα τίποτα και τελικά καλά έκανα και δεν έψαξα!), έχει γίνει τρομερή έρευνα και αυτό φαίνεται.

Η αληθοφάνεια και η πιστότητα με την οποία η Kent κατάφερε να αποδώσει την κοινωνία της Ιρλανδίας του 19ου αιώνα, τις λαϊκές δοξασίες και παραδόσεις, την ζωή των φτωχών ανθρώπων της εποχής. Οτιδήποτε είχε να κάνει με τα ξωτικά και τις θεραπείες με βότανα με περίεργα ονόματα με ενθουσίαζε! Είναι εντυπωσιακό το μέγεθος της πίστης των ανθρώπων, το ότι δεν είχαν γνωρίσει ποτέ τους κάτι διαφορετικό και το ότι δεν δέχονταν κανείς να αμφισβητήσει αυτή τους την πίστη.

Κάπως ψυχοπλακωτικό, κάπως στενάχωρο στο τέλος, υποβλητικό καθ’ όλη τη διάρκεια του, μου άρεσε πολύ!


Οι Καλοί της Hannah Kent κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ίκαρος και σε μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου.


Από το οπισθόφυλλο:

Κομητεία του Κέρι. Ιρλανδία, 1825. Συντετριμμένη από τον θάνατο του συζύγου της, Μάρτιν, η Νόρα βρίσκεται ολομόναχη να φροντίζει τον εγγονό της, Μίχολ, ένα παιδί ανήμπορο να περπατήσει και να μιλήσει. Πού είναι ο υγιής, ευτυχισμένος εγγονός της που γνώρισε όταν η κόρη της ήταν ακόμη ζωντανή;

Η Μαίρη έρχεται να βοηθήσει τη Νόρα στο σπίτι, ενώ διαδίδονται σκοτεινές ιστορίες για ανεξήγητες ατυχίες, ασθένειες, αλλά και φήμες που θέλουν τον Μίχολ να σπέρνει την κακοτυχία στην κοιλάδα.

Αποφασισμένες να απαλλαγούν από το κακό και να βοηθήσουν τον Μίχολ, η Νόρα και η Μαίρη επιστρατεύουν τη βοήθεια της Νανς, μιας ηλικιωμένης περιπλανώμενης γυναίκας που κατέχει τη γνώση και τα μυστήρια της παλιάς μαγείας.

Καθώς οι τρεις γυναίκες ελπίζουν να επαναφέρουν τον Μίχολ, ο ιδιαίτερος κόσμος τους με τα έθιμα, τα πιστεύω και τις τελετουργίες δημιουργεί γύρω τους έναν ασφυκτικό κλοιό· θα οδηγηθούν σ’ένα επικίνδυνο μονοπάτι και θα αναγκαστούν να αμφισβητήσουν όλα όσα γνωρίζουν.

Τοποθετημένο σ’ έναν χαμένο κόσμο που υπακούει στους δικούς του κανόνες, Οι Καλοί της Hannah Kent είναι ένα εντυπωσιακό μυθιστόρημα για την απόλυτη πίστη και τη γεμάτη αφοσίωση αγάπη.


Για τη συγγραφέα:

Η Hannah Kent (Χάνα Κεντ) γεννήθηκε στην Αδελαΐδα της Νότιας Αυστραλίας το 1985. Το πρώτο της μυθιστόρημα, Έθιμα ταφής (2014), έγινε διεθνές best seller, μεταφράστηκε σε 28 γλώσσες και απέσπασε τα εξής βραβεία: ABIA Literary Fiction Book Of The Year 2014, ABA Nielsen Bookdata Bookseller’s Choice Award 2014, 2014 Indie Awards Debut Fiction Of The Year, Victorian Premier’s Literary Award People’s Choice Award 2014, και FAW Christina Stead Award 2013.

Το δεύτερο μυθιστόρημά της, Οι Καλοί (2017), ήταν στη βραχεία λίστα για το Walter Scott Prize for Historical Fiction, The Indie Book Award for Fiction και το ABIA Literary Fiction Book of the Year.

Η Χάνα είναι η συνιδρύτρια και αρχισυντάκτης του λογοτεχνικού περιοδικού Kill Your Darlings της Αυστραλίας.

2 comments

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s