Le Penseur (Ο Σκεπτόμενος Άνθρωπος) Auguste Rodin

‘’Ο Σκεπτόμενος Άνθρωπος’’ (Le Penseur), είναι από τα γνωστότερα και δημοφιλέστερα έργα του Γάλλου γλύπτη François-Auguste-René Rodin (1840-1917), που επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τη γλυπτική του 20ού αιώνα με τα έργα του.

Το γλυπτό, απεικονίζει μια γυμνή ανδρική μορφή, καθισμένη πάνω σε μια πέτρα, με το ένα χέρι να ακουμπάει στο σαγόνι, σε στάση έντονης περισυλλογής. Η αρχική του ονομασία ήταν ‘’Ο Ποιητής’’ (Le Poète). Ένας ελεύθερος-σκεπτόμενος άνθρωπος, αποφασισμένος να ξεπεράσει τον πόνο του μέσω της ποίησης.

Το πρωτότυπο έργο που δημιουργήθηκε το 1882 σε χυτό χαλκό, βρίσκεται στο Μουσείο Rodin, στο Παρίσι και αποτελεί έναν από τους ανεκτίμητους θησαυρούς του. Κάτω από την επίβλεψη του Rodin δημιουργήθηκαν από το αρχικό καλούπι περίπου 28 μεταγενέστερες εκδόσεις του γλυπτού σε χαλκό, που βρίσκονται σε μουσεία σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπως στο Μητροπολιτικό Μουσείο στην Νέα Υόρκη, στο Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας στην Γενεύη κ.α. Επίσης, υπάρχουν γλυπτά σε χαλκό αλλά και σε γύψο, σε διαφορετικές κλίμακες μεγέθους. Αλλά και μετά τον θάνατο του καλλιτέχνη δημιουργήθηκαν αρκετές ακόμα εκδόσεις.

Το 1875 ο Rodin  πήγε στην Ιταλία για να δει τα αριστουργήματα της Αναγέννησης. Αφού μελέτησε τον Μικελάντζελο, ακολούθησε η πρώτη του απόπειρα για γυμνό  και το πρώτο του σκάνδαλο, με το άγαλμα ενός τέλεια μυώδους άντρα με τίτλο: “Η Εποχή του Μπρούντζου”. Σε μία εποχή που η γλυπτική προτιμούσε τα νεοκλασικά ιδεώδη από τις ρεαλιστικές περιγραφές του ανθρώπινου σώματος, η μορφή ήταν εκπληκτικά ζωντανή – σε βαθμό που οι κριτικοί τον κατηγόρησαν ότι καλούπωσε το άγαλμα πάνω σε ένα ζωντανό μοντέλο, αντί να το σχηματίσει με το χέρι του. Χρειάστηκε κυβερνητική έρευνα για να λήξει το θέμα.

Ωστόσο, η φασαρία κίνησε την προσοχή του Γαλλικού Υπουργείου Καλών Τεχνών, που αγόρασε το άγαλμα το 1880 και κατόπιν του ανέθεσε να σχεδιάσει μια μνημειώδη ορειχάλκινη Πύλη για το Μουσείο Διακοσμητικών Τεχνών.

Ο Rodin  στράφηκε στη “Θεία Κωμωδία” του Δάντη (Dante Alighieri). Στο διάσημο κείμενο, ο ποιητής του 13ου αιώνα από τη Φλωρεντία περιγράφει τα ταξίδια του μέσα από τους εννέα κύκλους της κόλασης. Εστιάζοντας στα αιώνια μαρτύρια των καταραμένων, ο Rodin ονόμασε το έργο του “Οι Πύλες της Κόλασης” (La Porte de l’ Enfer). Άρχισε με ενθουσιασμό, σχεδιάζοντας και προετοιμάζοντας μορφές. Αποφάσισε το μέγεθος του έργου (4,5 μ ύψος και 3,5 μέτρα πλάτος) και τη γενική προσέγγιση (γυμνές μορφές να βγαίνουν από την επιφάνεια) και κατόπιν άρχισε την κατασκευή του γλυπτού.

Αρχικά φαντάστηκε τον ποιητή ως όρθια μορφή με μανδύα. Τελικά όμως προτίμησε να μην αποδώσει στο γλυπτό αλληγορικό χαρακτήρα. Έτσι αντί να απεικονίσει ένα ιστορικό πρόσωπο, αποφάσισε να σχεδιάσει έναν ανώνυμο καλλιτέχνη κατά την διαδικασία της έμπνευσης και της έντονης εσωτερικής συγκέντρωσης.

Κατόπιν αποφάσισε ν’ απομονώσει το έργο από την πύλη και να το εκθέσει αυτόνομο. Έτσι  εξελίχθηκε σε ξεχωριστό γλυπτό, φτιαγμένο αρχικά σε πηλό και σε γύψο και αργότερα σε χαλκό και μάρμαρο. Η μορφή έγινε ακόμη λιγότερο αλληγορική και ο Rodin την ονόμασε ‘’Ο Σκεπτόμενος Άνθρωπος’’, αποκτώντας τελικά ανώνυμο και αφηρημένο χαρακτήρα. Βασικός του σκοπός ήταν η εξερεύνηση των ανθρώπινων παθών και λιγότερο η τιμωρία των αμαρτιών. Ο Rodin έκανε την πρώτη μικρή έκδοση γύψου γύρω στο 1881. Το πρώτο μοντέλο πλήρους κλίμακας παρουσιάστηκε στο Salon des Beaux-Arts στο Παρίσι το 1904. Το 1906 χρηματοδοτήθηκε μια χάλκινη έκδοση, η οποία έγινε ιδιοκτησία της πόλης του Παρισιού και τοποθετήθηκε μπροστά στον Πάνθεον . Το 1922 μεταφέρθηκε στο Hôtel Biron , το οποίο είχε μετατραπεί σε Μουσείο Rodin.

Αν και έπρεπε να παραδοθεί ολοκληρωμένο έως το 1885, το μεγαλειώδες αυτό έργο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Ο γλύπτης εργάσθηκε γι’ αυτό επί 37 συνεχόμενα χρόνια, σχεδόν έως το τέλος της ζωής του. Κατά τη διάρκεια της εργασίας του για τις ‘’Πύλες’’, ο Rodin  αναγνωρίστηκε ως σημαντικός δημιουργός αναλαμβάνοντας περισσότερες παραγγελίες. Λίγο πριν πεθάνει, ο Rodin δώρισε τα γλυπτά, τα σχέδια και τα δικαιώματα αναπαραγωγής τους στη γαλλική κυβέρνηση. Το 1919, δύο χρόνια μετά το θάνατό του, το Hôtel Biron, όπου δημιουργούσε τα έργα του ο Ροντέν (στο ισόγειό του βρισκόταν το εργαστήρι του) έγινε το Musée Rodin που στεγάζει τα διάσημα γλυπτά του καλλιτέχνη.

Ο ίδιος ο καλλιτέχνης είχε πει για τον ‘’Σκεπτόμενο Άνθρωπο’’ το 1880: «Η αναπαράσταση της απόλυτης ακινησίας είναι πολύ σπάνια στα έργα μου.

Ο Rodin  θεωρείται ένας από τους “πατέρες της σύγχρονης γλυπτικής”. Τα  έργα του ήταν πολύ ρεαλιστικά, σε αντίθεση με τους προκατόχους του που εμπνέονταν σε μεγάλο βαθμό από την αλληγορία και το μυθολογικό στοιχείο. Αντίθετα με τη στείρα ακαδημαϊκή παράδοση, επιβλήθηκε με τη ρωμαλέα και εκφραστική τεχνική του που βασιζόταν, εκτός των άλλων, στην τέλεια γνώση του ανθρώπινου σώματος.

Το γεγονός αυτό δείχνει την αντίθεση του καλλιτέχνη σε μια γλυπτική υποταγμένη στην αρχιτεκτονική, δηλαδή στη μίμηση της πραγματικότητας, γιατί η ‘’Πύλη’’ που του ανέθεσαν να φιλοτεχνήσει έπρεπε να είναι κατά τις απόψεις των συντηρητικών και ακαδημαϊκών,  σε γενικές γραμμές ‘’κοινή’’, ενώ ο ίδιος την ήθελε εξωπραγματική και συμβολική.

Μπορεί να πει κανείς ότι είχε μια δική του αντίληψη για τη μορφή των πραγμάτων: δεν τον ενδιέφερε τόσο η πιστή αντιγραφή όσο η εκφραστική απόδοση. Όλες οι πλευρές των γλυπτών του από οποιαδήποτε οπτική γωνία και αν παρατηρηθούν είναι ιδιαίτερα έντονες και χαρακτηριστικές.

Ο σπουδαίος γλύπτης αρνήθηκε να αγνοήσει τις ανθρώπινες αδυναμίες και τις περιέγραψε με δύναμη και ρεαλισμό στην τέχνη του. Οι περισσότερες από τις καλλιτεχνικές κινήσεις του 20ου αιώνα βασίζονται στο έργο του. Η ζωή του ήταν μια συνεχόμενη πάλη για το άνοιγμα νέων κατευθύνσεων στη μοντέρνα γλυπτική.

Ο Rodin έβαλε στην κορυφή της κλίμακας αξιών του την καθαρή σκέψη, που εκπροσωπείται από τον καλλιτέχνη, τον ποιητή, τον φιλόσοφο”. ‘’Ο Σκεπτόμενος Άνθρωπος’’ είναι το διαχρονικά παγκόσμιο σύμβολο της ανθρώπινης σκέψης.

Πηγές:

https://texnologia.net/auguste-rodin-enas-exairetika-simantikos-gallos-gluptis/2019/08

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Thinker

http://www.musee-rodin.fr/en/collections/sculptures/thinker-0

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s