Διαβάσαμε το Dune – το έπος που σφράγισε την επιστημονική φαντασία

44767458Το Dune του Frank Herbert, καθ’ ότι θεωρείται κλασσικό sci-fi, ή όπως λέει και στο εξώφυλλο “το έπος που σφράγισε την επιστημονική φαντασία”, ήταν ένα βιβλίο το οποίο ήθελα εδώ και πολύ καιρό να διαβάσω. Το είχα δανειστεί μάλιστα πριν καιρό από την Δανειστική Βιβλιοθήκη, το είχα ανοίξει στο χάρτη, δεν καταλάβαινα που τελειώνει η στεριά και που αρχίζει η θάλασσα, το έκλεισα και το επέστρεψα αδιάβαστο, υποσχόμενη στον εαυτό μου να το ξαναπάρω στο μέλλον. Η τελική ώθηση μου δόθηκε διαβάζοντας το Dark Age (Red Rising #5), καθώς απ’ ότι διάβαζα και απ’ ότι έχει πει και ο ίδιος ο συγγραφέας είναι επηρεασμένο από το Dune! Οπότε λέω κι εγώ ήρθε η ώρα του! Το ξαναεντόπισα στη Βιβλιοθήκη, έδωσα λιγότερη σημασία στο χάρτη και ξεκίνησα!

Κι έφτασε η μέρα που ο Αρράκις έγινε το κέντρο του σύμπαντος και ο τροχός ήταν έτοιμος να γυρίσει.

Η υπόθεση -την οποία να σημειωθεί εγώ δεν είχα κοιτάξει πιο πριν- έχει πάνω κάτω ως εξής:
Ο Οίκος των Χαρκόννεν κυβερνούσε επί 80 χρόνια στον πλανήτη Αρράκις -ή αλλιώς Ντιούν- ο οποίος τώρα πια παραχωρήθηκε στους ορκισμένους εχθρούς τους, τον Οίκο των Ατρειδών. Ο Δούκας Λίτο Ατρείδης μαζί με την οικογένεια του αφήνουν τον πλανήτη τους και τις ανέσεις του και πρέπει να εγκατασταθούν στον αφιλόξενο Αρράκις, έναν πλανήτη που κατά κύριο λόγο αποτελείται από απέραντες εκτάσεις επικίνδυνης ερήμου (κάπου εδώ κατάλαβα γιατί δεν ξεχώριζα στεριά από θάλασσα), που η κατοχή νερού θεωρείται ένδειξη πλούτου και που ταυτόχρονα είναι η μόνη πηγή του ακριβού και πολύτιμου για όλη την Αυτοκρατορία μπαχαρικού. Την εν λόγω αντικατάσταση  όμως οι εχθροί των Ατρείδων δεν θα τη δεχτούν έτσι αδιαμαρτύρητα.

Ένιωσε την επιθυμία να δει ένα ουράνιο τόξο, σε ένα μέρος που γνώριζε ότι δε θα έβρεχε ποτέ.

duneΉταν λίγο αργό στην αρχή και κάπως δυσνόητο, με αρκετά ονόματα, έκανε μια μικρή κοιλιά στην αρχή του τρίτου μέρους και το τέλος του μου φάνηκε λίγο βεβιασμένο. Ήθελα έναν χάρτη του ηλιακού συστήματος στο οποίο βρισκόμαστε, ή έστω περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτό όπως π.χ. πόσοι είναι οι πλανήτες, ποιοι κατοικούνται κλπ. Επίσης, τον πρωταγωνιστή, τον γιο του Δούκα, τον έλεγαν Πωλ Ατρείδη. Πωλ!! Όλοι είχαν ονόματα όπως Λίτο, Γκέρνι, Ντάνκαν, Θούφιρ, Στιλγκαρ και τον πρωταγωνιστή τον έλεγαν Πωλ!!

Κι όμως τίποτε από όλα αυτά δεν ήταν αρκετό για να επισκιάσει τα θετικά του βιβλίου.

Για αρχή να πούμε πως η πρώτη του κυκλοφορία έγινε το 1965(!) αλλά στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου το ξεχνούσα καθώς κάλλιστα θα μπορούσε να είναι και νεότερο! Όπως είπα και πιο πριν, αφορμή για να το διαβάσω ήταν η επιρροή του στο Dark Age. Και όντως, από τις πρώτες κιόλας σελίδες την εντόπισα αυτήν την επιρροή. Και όχι μόνο στο Dark Age αλλά αναγνώρισα στοιχεία και άλλων βιβλίων φαντασίας που έχω διαβάσει. Κάτι που απλά επιβεβαιώνει την σημαντικότητα  του για τον λογοτεχνικό κόσμο (όχι ότι περίμενε κανείς να το πω εγώ).

Δεν πρέπει να φοβάμαι. Ο φόβος είναι ο φονιάς του νου. Ο φόβος είναι ο μικρός θάνατος που φέρνει την ολοκληρωτική εξόντωση. Θα αντιμετωπίσω κατάματα το φόβο μου. Θα τον αφήσω να περάσει από πάνω κι από μέσα μου. Και όταν φύγει, θα στρέψω το εσωτερικό μου βλέμμα για να δω το δρόμο απ’ όπου πέρασε. Εκεί όπου θα έχει πάει ο φόβος, δε θα υπάρχει τίποτα. Μόνο εγώ θα βρίσκομαι εκεί.

Μου άρεσε ο επικίνδυνος κόσμος του Αρράκις με τις ερήμους, τα σκουλήκια της άμμου και τον ντόπιο πληθυσμό του, τους Φρέμεν, με τα γαλάζια δίχως καθόλου λευκό μάτια τους, τις αποστακτικές στολές για να μην χάνονται τα υγρά του σώματος τους και την εμμονή τους με την υγρασία.

Dune_Concept_Art_Illustration_01_Gary_Jamroz

Παρ’ ότι στην αρχή τα ονόματα μου φαίνονταν πολλά, στην πορεία τα συνήθισα και μπορούσα εύκολα να ξεχωρίζω τους χαρακτήρες. Μου άρεσαν και ο Πωλ (παρά το άκυρο όνομά του) αλλά και η Λαίδη Τζέσικα (κι αυτό ψιλοάκυρο όνομα), ο πιστός Γκέρνι με τη μπαλισέτ του και ο Στίλγκαρ. Κι άλλοι χαρακτήρες είχαν ενδιαφέρον που για τον έναν ή τον άλλο λόγο δεν είδαμε αρκετά και προσωπικά τουλάχιστον θα ήθελα να μαθαίναμε περισσότερα γι’ αυτούς, όπως π.χ. ο πλανητολόγος Κάινς.

dune_sietch_by_lsgg-d3hyovy.png

Μέσα στις σελίδες του βλέπουμε την ιστορία ενηλικίωσης του Πωλ, μυστικές αδελφότητες, διαγαλαξιακά ταξίδια, προφητείες για έναν εκλεκτό, δηλητηριασμένες λεπίδες για πισώπλατα μαχαιρώματα, ίντριγκα και παιχνίδια εξουσίας. Τίθενται ζητήματα πολιτικής, φιλοσοφίας, θρησκείας, κοινωνιολογίας και οικολογίας και μέσα στην απλότητα της ιστορίας του γινόταν πολύπλοκο.
Αν γραφόταν σήμερα ίσως να έλεγα ότι είναι λίγο κλισέ αλλά και τα κλισέ από κάπου ξεκινάνε.

Ήταν πολεμιστής και μυστικιστής, δαίμονας και άγιος, πανούργος και άδολος, ιπποτικός, αδίστακτος, κάτι λιγότερο από θεός, κάτι περισσότερο από άνθρωπος. Είναι αδύνατον να εξακριβώσει κανείς τα κίνητρα του Μουάντ’Ντιπ χρησιμοποιώντας τα μέτρα των απλών ανθρώπων.

upl5c8b5070d4d67Κάτι άλλο που μου άρεσε ήταν τα αποσπάσματα στην αρχή κάθε κεφαλαίου από τα γραπτά της Πριγκίπισσας Ίρουλαν τα οποία εγώ τουλάχιστον αντιμετώπιζα σαν κομμάτι της ιστορίας. Καθώς επίσης και τα παραρτήματα στο τέλος του βιβλίου για την Οικολογία και τη θρησκεία του Αρράκις και τα κίνητρα της μυστηριώδους αδελφότητας των Μπένε Τζέζεριτ.

Το Dune  ήθελε να μεταφέρει στην μεγάλη οθόνη ο Alejandro Jodorowsky, αλλά τελικά δεν τα κατάφερε. Χαρακτηρίζεται ως η “καλύτερη ταινία που δεν έγινε ποτέ”. Θα συμμετείχαν ο Salvadon Dali, o Mick Jagger και ο Orson Welles, ενώ η μουσική θα ήταν των Pink Floyd. Θα διαρκούσε πάνω από 10 ώρες και ο Jodorowsky οραματίζονταν να αλλάξει τον κινηματογράφο και τις αντιλήψεις του κοινού. Γι’αυτήν ακριβώς την ταινία, από την έμπνευσή της μέχρι την αποτυχία της έχει γίνει το -εκπληκτικό απ’ότι λένε- ντοκιμαντερ Jodorowsky’s Dune, το οποίο και τώρα που διάβασα το βιβλίο πρέπει να κάτσω να δω.
Το 1984 ο David Lynch κατάφερε και γύρισε μια -όχι πολύ καλή από ότι λένε- ταινία βασισμένη στο βιβλίο, ενώ το 2000 γυρίστηκε και μια μίνι σειρά.
Το 2020 περιμένουμε ακόμη μια μεταφορά, αυτή τη φορά σε σκηνοθεσία Denis Villeneuve και προσωπικά μου ακούγεται πολλά υποσχόμενη και ανυπομονώ.

dune1-thumb-large

Ο Frank Herbert επέστρεψε στον κόσμο του Dune, καθώς και ο γιος του μετά το θάνατο του πατέρα του, γράφοντας πολλά ακόμη βιβλία, συνεχίζοντας την ιστορία και εμβαθύνοντας στον κόσμο. Το συγκεκριμένο πάντως διαβάζεται μια χαρά και μόνο του!

Αν διαβάζεται βιβλία φαντασίας και επιστημονικής φαντασίας, αξίζει να το διαβάσετε (αν δεν το έχετε ήδη κάνει), να εξερευνήσετε τον κόσμο του Dune και να γνωρίσετε -αν σας αφήσουν- τους Φρέμεν.


Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Anubis σε μετάφραση Ορέστη Μανούσου.


Από το οπισθόφυλλο:

DUNE-1.jpgΑρράκις, ο πλανήτης των ερήμων. Στον αφιλόξενο κόσμο που είναι γνωστός και ως Ντιουν ξετυλίγεται αριστοτεχνικά η εξιστόρηση της ζωής του νεαρού Πωλ Ατρείδη, που ως Μουάντ΄Ντιμπ μέλλει να σφραγίσει το μέλλον του κόσμου.
Η συγκλονιστική ιστορία ενός μυστηριώδους άντρα που επωμίζεται ένα σκοτεινό πεπρωμένο: να δώσει σάρκα και οστά στο πανάρχαιο και πιο μεγαλεπήβολο όνειρο της ανθρωπότητας.

Συνδυάζοντας την καταιγιστική δράση και το μυστικισμό, το οικολογικό όραμα και τις ίντριγκες της πολιτικής, το κλασικό έργο του Frank Herbert, που κατέκτησε τα κορυφαία βραβεία του χώρου Hugo και Nebula, παραμένει πάντα επίκαιρο και δίκαια έχει χαρακτηριστεί το μεγαλύτερο έπος επιστημονικής φαντασίας.


Για τον συγγραφέα:

58Ο Frank Patrick Herbert γεννήθηκε το 1920 στην Τακόμα της πολιτείας της Ουάσινγκτον, όπου και έζησε με τη σύζυγο και τους δύο γιους του. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον και αρχικά εργάστηκε ως δημοσιογράφος. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Η συγγραφική του σταδιοδρομία ξεκίνησε το 1963, όταν το περιοδικό Analog άρχισε να δημοσιεύει σε συνέχειες το DUNE, που γνώρισε ευρύτατη αποδοχή από το αναγνωστικό κοινό και απέσπασε τα μεγαλύτερα βραβεία του χώρου, Hugo και Nebula. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι το DUNE απορρίφθηκε από είκοσι τρεις εκδότες πριν τελικά κυκλοφορήσει! Το DUNE μεταφράστηκε σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες και πουλήθηκε σε περισσότερα από είκοσι εκατομμύρια αντίτυπα, ενώ το 1984 έγινε ταινία σε σκηνοθεσία David Lynch. Το 2000 μεταφέρθηκε στη μικρή οθόνη σε μια εξάωρη μίνι σειρά, που τιμήθηκε με δύο βραβεία Emmy. Μεταξύ των έργων του Frank Herbert συγκαταλέγονται τα Hellstroms Hive, The Dosadi Experiment, Godmakers, Dragon in the Sea κ.ά. Κεντρικό άξονα της θεματολογίας του αποτελούν η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, η οικολογία και τα κοινωνικά συστήματα. Ο Frank Herbert πέθανε το 1986, αφήνοντας πίσω του εκτεταμένες σημειώσεις για τον κόσμο του DUNE. Βασισμένοι σε αυτές, το 1999 ο γιος του συγγραφέα Brian Herbert, και ο γνωστός συγγραφέας Kevin J. Anderson δημιούργησαν μια νέα τριλογία-προοίμιο του κλασικού DUNE.

8 comments

  1. Πόσο θέλω να το διαβάσω κι εγώ κάποια στιγμή!!!😍 Με έπεισες ακόμη περισσότερο ❤️

    Liked by 2 people

  2. Μα πόσο υπέροχη κριτική 😍😍

    Αν σου πω ότι και εγώ μέχρι σήμερα δεν ήξερα την υπόθεση του😂 και ας ειναι στην λίστα μου χρόνια!

    Θα συνεχίσεις και με τα υπόλοιπα; Έχω ακούσει ότι κυρίως αξίζει η πρώτη “τριλογία”.

    Liked by 1 person

    • θένκιουυυ! ❤
      α τελικά δεν ήμουν η μόνη ε; χαχαχα😂😂
      Τώρα για τα υπόλοιπα…..έχω από πριν καν το τελειώσω που σκέφτομαι αν αξίζει να συνεχίσω!😅 Έχω διαβάσει ανάμεικτες κριτικές ακόμη και για τα δυο επόμενα😕 Κι επειδή από ότι είδα το επόμενο διαδραματίζεται χρόνια αργότερα μετά το πρώτο δεν νομίζω να το πιάσω σύντομα! στο μέλλον όμως μπορεί!

      Liked by 1 person

      • Αυτό έχω ακούσει και εγώ! Ότι το πρώτο είναι το πιο καλό! Οπότε μάλλον καλά κάνεις 😂 Είναι και πάρα πολλά αν θέλει κάποιος να εξαντλήσει τον κόσμο. Prequel από εδώ sequel από την άλλη! Να έχεις μια ζωή να διαβάζεις 😅

        Liked by 1 person

  3. Ωραίο άρθρο! Πρόσφατα ανέφερε το Dune ένας 16χρονος μαθητής στο σχολείο ως το αγαπημένο του βιβλίο. Το ήξεραν και κάποιοι συμμαθητές του, επειδή τους είχε μιλήσει με ενθουσιασμό. Άρα, δεν έχει να κάνει με το πόσο παλιά γράφτηκε. 🙂

    Liked by 1 person

    • Αχ τι ωραία!😄 Πιστεύω πως αν το διάβαζα κι εγώ σε αυτή την ηλικία μπορεί να μου άρεσε ακόμη περισσότερο!

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s