Διαβάσαμε το “Χαμένο Νησί” του Μ. Καραγάτση

Το Χαμένο Νησί

του Μ. Καραγάτση

Φανταστική νουβέλα

Όμορφα, πνιγηρά, σχεδόν μυστικιστικά ο Καραγάτσης μάς βυθίζει σε έναν σκοτεινό τόπο, όπου οι ήρωες γδέρνουν ο ένας τον άλλον και τους εαυτούς τους ταυτόχρονα.

Το σκοτάδι του πρωινού είχε πήξει στο μαβράδι των ματιών του”.

Ο πρωταγωνιστής, ο Γερόλυμος, αφού επέζησε από ένα ναυάγιο, ξεβράζεται σ’ ένα νησί. Εκεί η μία πραγματικότητα διαδέχεται την άλλη, μέχρι που καθετί ρεαλιστικό υποχωρεί και δίνει τη θέση του στο φαντασιακό επίπεδο, στο σκοτεινό, σε μια αλλοίωση του τοπίου και του χρόνου.

Πίνακας: Αλέξανδρος Κοράκης

Νυχτοπατούσα στις μαραμένες φυλοστρωσιές, γίνηκα πνέμ’ ανάερο σιωπηλό, του ίσκιου της διακαμός. Βαθούλιασε η ρεματιά κ’ έγυραν τα δέντρα σκεπάζοντας το νερό με πράσινο ουρανό. Κι΄όσο ερχόταν το σκοτάδι, τόσο ξέφεγγε μέσα στην ασυναρτησία των σχημάτων ο κυματισμός τής κόμης της. Κάπου χαμηλά βούιζε η θάλασσα, και όλο πιο πολύ αντηχούσε ο σπαραγμός της, όσο την κόντευε η μυστική μου πορεία”.

Ο Γερόλυμος κρύβει μυστικό μεγάλο και στην προσπάθειά του να ξεγελάσει τους κατοίκους του νησιού μπλέκεται στα δίχτυα τού έρωτα και του ψέματος. Ίσως το νησί να θέλει να τιμωρήσει τον ίδιο αλλά και τους κατοίκους, οι οποίοι δέσμιοι της σκληρής ζωής τού ναυτικού προσποιούνται τους ηθικούς.

Ο Καραγάτσης συνηθίζει να αποτυπώνει τα ήθη αλλά και να θέτει στο επίκεντρο χαρακτήρες αντισυμβατικούς, με μια δική τους ηθική, κόντρα στην κοινωνία. Όπως η Χουχού και η Ελένη, δύο γυναίκες που ενώ αρχικά δίνουν την αίσθηση ότι έχουν παγιδευτεί σε μια μικρή και συντηρητική κοινωνία, μάς αποδεικνύουν ότι ουσιαστικά λειτουργούν ως καταλύτες στη ζωή τού μικρού νησιού.

Η Χουχού δέχτηκε τη βροχή της βρισιάς με κορμί στητό, φρύδια σμιχτά. Γύριζε το κεφάλι πέρα δώθε και ρουφούσε με ηδονή το φαρμάκι κάθε λόγου. Και γελούσε, γελούσε τρελά, σα να τους έλεγε, σα νάθελε να τους πει: “Αυτά που για σας είναι κατηγόρια και βούρκος, για μένα είναι παινεμός κι΄αλήθεια και τιμή! Βλάκες!”

Πάνω απ΄όλα όμως είναι το νησί με τη δική του οντότητα, που αφού έκλεισε στη σφιχτή αγκαλιά του τούς ήρωες, αποφάσισε να τους ταλαιπωρήσει, να παίξει με τον ψυχισμό τους και εν τέλει να τους απελευθερώσει.

Ξυλογραφίες: Γ. Βελισσαρίδη

Ο Καραγάτσης έγραψε μια αλλόκοτη νουβέλα, στον χώρο του φανταστικού. Διάφοροι σοβαροφανείς σπεύδουν να κατηγορήσουν το “είδος”, ίσως γιατί δεν αντέχουν το στοιχείο του φόβου αλλά και τη βουτιά στο ασυνείδητο.

Το βιβλίο γράφτηκε το 1943. Να έψαχνε έναν τρόπο διαφυγής μέσα στο μυαλό του; Και όμως η όλη η ιστορία θυμίζει τις ιστορίες ξένων συγγραφέων γύρω από το αλλόκοτο, το παράδοξο. Σαν να θέλει να ξεφύγει ο συγγραφέας από τους σταθερούς κανόνες του μυθιστορήματος, είναι σκηνές που αγγίζει το θέατρο τού παραλόγου και δείχνει να το διασκεδάζει. Κάπου μας επαναφέρει στην τάξη με τις τελευταίες σημειώσεις του, κάπου μάς αφήνει ένα μυστήριο, μια αίσθηση αταξίας.

Η πανέμορφη γλώσσα, η τόσο γλαφυρή, πλούσια, με ξεχωριστή πυκνότητα σε κάνει να βρίσκεσαι μέσα σε ένα τροπικό πλέον τοπίο, έντονα ποτισμένο με παραφροσύνη. Αλίμονο, μέσα στο παράλογο κατοικούν τα ανθρώπινα πάθη και τα δεσμά της κοινωνίας, χαρακτηριστικά γνωρίσματα του έργου του.

Ο Καραγάτσης έγραψε μια φανταστική νουβέλα με έντονο ρεαλισμό.

Ας έχουμε στο μυαλό μας ότι το φανταστικό δεν είναι γραφικότητα, αλλά αλλοίωση της πραγματικότητάς μας, είναι αυτό που ζούμε.

Το Χαμένο Νησί

Φανταστική νουβέλα

Του Μ. Καραγάτση

Ξυλογραφίες: Γ. Βελισσαρίδη

Βιβλιοπωλείο της “Εστίας”

Για το Lovart’s Corner

Κωνσταντίνα Κοράκη

Ακούω μουσική, διαβάζω, γράφω, σκέφτομαι και απορώ με όσα συμβαίνουν γύρω μας. Έχω γράψει δύο βιβλία, την “Ανταριασμένη” και τη “Σαφένια”, καθώς και μια νουβέλα. Ευτυχώς, γλίτωσα από τις κακοτοπιές. Καμιά φορά αρθρογραφώ, κιόλας, ή γράφω διηγήματα.

(Το να “εκδώσεις” είναι εύκολο, το να γράψεις κάτι που να μείνει όμως…)

Ιστολόγιο (διηγήματα, άρθρα)

Αν θέλετε να περιπλανηθείτε σε ένα όνειρο με την Ανταριασμένη: https://konstantinakoraki.wordpress.com/2021/01/02/%ce%b7-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%b1%cf%83%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b7-%ce%bf%ce%b9-%cf%86%ce%af%ce%bb%ce%bf%ce%b9-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%ce%ba%cf%84%ce%ae%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%84/

Αν θέλετε να ταξιδέψετε στον χώρο και στον χρόνο με τη Σαφένια: https://konstantinakoraki.wordpress.com/2021/01/02/%cf%83%ce%b1%cf%86%ce%ad%ce%bd%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%ba%cf%89%ce%bd%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%ce%bd%ce%b1%cf%82-%ce%ba%ce%bf%cf%81%ce%ac%ce%ba%ce%b7-%ce%ba%ce%b5%cf%86%ce%ac/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s