4 3 2 1 του Paul Auster: Μία ζωή σε 4 πιθανές εκδοχές

Σήμερα θα σας μιλήσω για ένα βιβλίο το οποίο είχα  την χαρά να διαβάσω πρόσφατα, το 4 3 2 1 του Paul Auster, το οποίο κυκλοφόρησε μόλις σήμερα, απο τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Το χαρακτήρισαν βιβλίο μαθητείας, bildungroman, βιβλίο ύμνο στην χαμένη νιότη, ύμνο σε μία παλαιότερη Αμερική, ένα μεγαλεπήβολο έργο, ένα έργο ζωής, το χαρακτήρισαν επίσης ένα από τα βιβλία που διεκδικούν τον τίτλο του Μεγάλου Αμερικάνικού Μυθιστορήματος. Δεν θα διαφωνήσω πουθενά, το 4 3 2 1 είναι όλα αυτά.
Το ογκώδες μυθιστόρημα των 1224  σελίδων, χωρίζεται σε μεγάλα κεφάλαια, τα οποία διανύουν περίπου έναν αιώνα Αμερικάνικης ιστορίας.
Το πρώτο κεφάλαιο μας γνωρίζει με την οικογένεια Φέργκιουσον, λίγα πράγματα για τον παππού και την γιαγιά του κεντρικού ήρωα και αρκετά περισσότερα για τους γονείς.
Τα υπόλοιπα κεφάλαια είναι αφιερωμένα στον Άρτσι Φέργκιουσον ή απλώς “Φέργκιουσον”, όπως συνηθίζει να τον προσφωνεί ο αφηγητής της ιστορίας.
Ο Άρτσι γεννήθηκε στο Newark το 1947, από τη Ρόουζ και τον Στάνλει Φέργκιουσον. Αυτό για τον αναγνώστη είναι δεδομένο. Τίποτα άλλο όμως δεν μένει δεδομένο. Ενώ οι χαρακτήρες των ηρώων παραμένουν ως έχουν ως προσωπικότητες, κάποια γεγονότα στη ζωή τους δημιουργούν τέσσερα πιθανά μονοπάτια. Στα επόμενα κεφάλαια λοιπόν, παρακολουθούμε 4 πιθανές εκδοχές της ζωής του Άρτσι, μια φωτιά, μια μετακόμιση, μια ληστεία κ.ο.κ. Μικρές αρχικά αποκλίσεις, που στην πορεία θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερες αποκλίσεις. Υπέροχο τέχνασμα, από ένα συγγραφέα ο οποίος στο παρελθόν μας έχει δώσει μικρά δείγματα αυτής της ιδέας.
Γύρω από αυτό το τέχνασμα παρακολουθούμε τον ήρωα να μεγαλώνει, να ωριμάζει, να προβληματίζεται, να ερωτεύεται και σε κάποιες περιπτώσεις να πολιτικοποιείται σε μία εποχή αναβρασμού και συνεχών αλλαγών στο κοινωνικό και πολιτικό σκηνικό της Αμερικής των 50’s- 60’s.
Ο πόλεμος στο Βιετνάμ, τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα, δολοφονίες ισχυρών προσώπων, τίποτα δεν περνάει απαρατήρητο και αφιλτράριστο από το νου του Άρτσι και φυσικά του συγγραφέα.
Επίσης υπάρχουν πάμπολλες αναφορές για τον κινηματογράφο, την μουσική, το μπέιζμπολ και πολλά πολλά ακόμη αμερικάνικα χόμπι. Αυτό το έργο είναι ένας μικρός θησαυρός για τους νοσταλγούς του αμερικάνικου ονείρου, όπως αυτό διαμορφώθηκε μέσα στις χρυσές δεκαετίες.
Δεν πρέπει όμως να σταθούμε μόνο σε αυτό. Ναι, το μυθιστόρημα είναι ένας φόρος τιμής στην Αμερική μίας άλλης εποχής, αλλά κυρίως είναι φόρος τιμής στη νιότη. Ο Auster ως νοσταλγός της παιδικής ηλικίας, περιγράφει με ακρίβεια και τρυφερή νοσταλγία κάθε σκέψη, κάθε ανάμνηση και εικόνα του νεαρού του ήρωα. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι το έργο κλείνει όταν ο ήρωας διανύει μόλις την δεύτερη δεκαετία της ζωής του.
Όπως καταλάβατε το έργο είναι πολύπλευρο και φυσικά μεγάλο σε όγκο και νοήματα. Παρόλα αυτά είναι ευκολοδιάβαστο και πολύ ευχάριστο στην ανάγνωση. Όταν ξεπέρασα ένα μικρό μπέρδεμα στο δεύτερο κεφάλαιο, στο οποίο προσπαθούσα να ξεχωρίσω τις τέσσερις εκδοχές της ζωής του ήρωα, απλά δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου.
Σε αυτό φυσικά βοήθησε η πραγματικά υπέροχη αφήγηση- σε τρίτο πρόσωπο μεν, αλλά από την οπτική γωνία του κεντρικού ήρωα. Η αφήγηση αποτελείται αρκετά συχνά, από μακροσκελείς προτάσεις, τις οποίες όμως χρησιμοποιεί με ανάλαφρο ύφος, με μία έντεχνη παιδικότητα και κέφι, σε κάποια σημεία λυρικότητα και φυσικά χρησιμοποιώντας ένα υπέροχο λεξιλόγιο. Εδώ να αναφέρω την καταπληκτική δουλειά την οποία έκανε η μεταφράστρια Μαρία Ξυλούρη. Χωρίς να έχω εικόνα του πρωτότυπου έργου, με ευκολία μπορώ να πω ότι μετέδωσε όλη αυτή την αίσθηση που έχουν τα μεγάλα κλασικά Αμερικάνικα μυθιστορήματα. Επίσης βοήθησε η χρονική ροή στο βιβλίο. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί ρητά μια χρονική ακολουθία, την οποία και αναφέρει με ημερομηνίες, με αρκετά μεγάλη συχνότητα. Δεν υπάρχει πουθενά πισωγύρισμα ή πηδήματα μέσα στον χρόνο.
Αυτό το έργο είναι ένα μεγαλεπήβολο εγχείρημα, το οποίο είναι ογκώδες, πολύπλευρο, βαθύ σε νοήματα και ταυτόχρονα διασκεδαστικό και απολαυστικό στην ανάγνωση.
Το προτείνω σε όλων των ειδών τους αναγνώστες. Διότι το 4 3 2 1 δεν είναι απλά ένα βιβλίο πυροτέχνημα. Δημιουργήθηκε για να αποκτήσει την δική του θέση στον χρόνο.

Περιγραφή βιβλίου

Στις 3 Μαρτίου 1947 γεννιέται ο Άρτσιμπαλντ Ισαάκ Φέργκιουσον, το μοναδικό παιδί της Ρόουζ και του Στάνλεϊ Φέργκιουσον. Από αυτή την αφετηρία ξεκινούν τέσσερα παράλληλα μονοπάτια ζωής: τέσσερις Φέργκιουσον που θα ζήσουν τέσσερις εντελώς διαφορετικές ζωές. Η τύχη των οικογενειών τους αποκλίνει. Οι έρωτες, οι φιλίες και τα πάθη τους είναι αντίθετα. Ωστόσο κάθε εκδοχή της ιστορίας του Φέργκιουσον διατρέχει το κατακερματισμένο πεδίο της Αμερικής των μέσων του 20ού αιώνα σε ένα μεγαλόπνοο μυθιστόρημα για το δικαίωμα στην ύπαρξη και τις ατελείωτες πιθανότητές της, για την αγάπη και την πληρότητα της ζωής.

Αριστούργημα.
Daily Mail

Το καλύτερο μυθιστόρημα του Auster…. Ένα μεταμοντέρνο έπος που είναι τόσο εθιστικό όσο ένα μακροσκελές σίριαλ.
Financial Times

Συγγραφέας: Paul Auster
Μεταφραστής: Μαρία Ξυλούρη
Σελίδες: 1224
Ημερομηνία Έκδοσης: 26/03/2018
Ο Paul Auster (Πολ Όστερ) γεννήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου του 1947 στο Νιου Τζέρσεϊ από γονείς πολωνοεβραϊκής καταγωγής. Απόφοιτος του πανεπιστημίου Κολούμπια, μετά τις σπουδές του στην αγγλική, γαλλική και ιταλική λογοτεχνία έζησε για ένα διάστημα στη Γαλλία, όπου έκανε τα πρώτα του βήματα στον λογοτεχνικό χώρο ως μεταφραστής (από τα γαλλικά) και ποιητής.
Το πρώτο του πεζογραφικό βιβλίο είναι το αυτοβιογραφικό δοκίμιο The Invention of Solitude (1982): Στον πυρήνα του βιβλίου βρίσκεται ο θάνατος του πατέρα του, Σάμιουελ, και η κατάρρευση της σχέσης του με την πρώτη του σύζυγο, τη διηγηματογράφο και μεταφράστρια Λίντια Ντέιβις.
Ακολούθησε η Τριλογία της Νέας Υόρκης: City of Glass (1985), Ghosts (1986) και The Locked Room (1986), μεταμοντέρνες παραλλαγές της ιστορίας μυστηρίου που έτυχαν πολύ θερμής κριτικής υποδοχής και τον καθιέρωσαν ως έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς. Έχει γράψει το σενάριο των ταινιών Smoke και Blue in the Face (Καπνός και Λίγος καπνός ακόμα, αντίστοιχα – 1995) τις οποίες σκηνοθέτησε από κοινού με τον Γουέιν Γουάνγκ. Ακόμα έγραψε το σενάριο και σκηνοθέτησε τις ταινίες Lulu on the Bridge (Ερωτευμένοι ως την αιωνιότητα, 1998) και The Inner Life of Martin Frost (2007).
Ο Όστερ ζει στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης  και είναι παντρεμένος με τη συγγραφέα Σίρι Χούστβεντ και έχει μια κόρη, τη Σοφί, τραγουδίστρια, ηθοποιό και μοντέλο.  Με την προηγούμενή του σύζυγο, τη Λίντια Ντέιβις, έχουν έναν γιο, τον Ντάνιελ.
Είναι μέλος της Αμερικάνικης Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων.

One comment

  1. […] Previous Ο ρόλος του Πατριαρχείου κατά την επανάσταση του 1821 Next 4 3 2 1 του Paul Auster: Μία ζωή σε 4 πιθανές εκδοχές […]

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s